Գնահատումը՝ ուսումնական նախագիծ

Գնահատումը սովորեցնելու՝ արված աշխատանքը ուսումնասիրել, վերլուծել սովորեցնելու, դիտարկումներ անելու, բացթողումը լրացնելու հետաքրքիր աշխատանքային գործիք է։

Գնահատում է մարդը, գնահատում է մարդուն․ սա պետք է հիշել-չմոռանալ։ Ինչու և ինչպես է գնահատում, ինչ է տալիս գնահատումը գնահատվողին ու գնահատողին, կարևոր հարցադրումներ են։

Գնահատում ասվածը նուրբ, միևնույն ժամանակ՝ կրթական գործընթացում կոպիտ գործիք է եղել, կա: 21-րդ դարում, երբ կրթության մարտահրավերները ցցուն են, երբ ժամանակակից սովորողը կրթական այլ պահանջմունքներ ունի, գնահատումը շարունակում է մնալ կարծրացած, փակ: Ինչու. որովհետև  մարդիկ դրան են սովորել, այդպես հեշտ է, իսկ փոփոխությունները մեզանում, հատկապես կրթության ոլորտում, դժվար են տրվում:

Տարիներ շարունակ կրթական համակարգում գնահատումը սթրեսային է եղել սովորողի, ծնողի, դասավանդողի համար, տարաձայնությունների հիմք դարձել, եղել փակ թեմա:

Այն միտքը, թե ցածր գնահատականը ավելի բարձր գնահատական ստանալու ձգտում է առաջացնում, բարձրը՝ խրախուսում ու առաջ մղում, հաճախ ճիշտ չէ, օրինակներ, փաստարկներ-հակափաստարկներ՝ որքան ասես կարող ենք մեջբերել։

21-րդ դարում սովորողը գնահատման այլ համակարգ, այլ խրախուսում է ակնկալում: Գնահատման համակարգը չի կարող անընդհատ նույն տեղում դոփել, նոր մշակումների, առաջարկների անհրաժեշտություն կա:

Ներկայիս գնահատման համակարգը գործել է այն տարիներին, երբ սովորողն իրավունք չուներ կարծիք արտահայտելու կամ մասնակցելու գնահատմանը: Հիմա, երբ սովորողը կարող է կարծիք արտահայտել, գնահատականը պետք է պարզ ու հասկանալի լինի, ընդունելի: Այն սովորողին, ծնողին պատժելու միջոց դարձնելը մանկավարժական հիմնավորում չունի. այս թեման չենք էլ քննարկում: Եվ գնահատումը սովորողից օտարել չի կարելի։ 

Կրթահամալիրում տարիներ շարունակ գործող բլոգային ուսուցումը հնարավորություն է տվել գնահատումը դարձնել հնարավորինս թափանցիկ՝ սովորողի, ծնողի համար տեսանելի, փաստարկված: Որոշ շրջան այս համակարգով աշխատելուց հետո պարզ դարձավ, որ այստեղ ևս թերություններ կան, որ ուսուցչի դրած գնահատականը, միևնույնն է, սուբյեկտիվության տարրեր ունի. չի կարող միշտ ընդունելի ու հասկանալի լինել, հատկապես երբ սովորողն օտարվում է գնահատման գործընթացից, որը ուսումնական գործընթացի կարևոր բաղկացուցիչն է, նորից հայտնվում անգործունյա վիճակում՝ հանդիպելով արդեն ֆիքսված ինչ-որ նիշի:

Ինքնագնահատում։ Գնահատման այս տարբերակը ևս բազմաթիվ բացեր ունի: Իհարկե, կարևոր է, որ այստեղ առաջին պլանում սովորողն է հայտնվում, դառնում գործուն: Բայց այս տարբերակում սովորողին ենք դնում հոգեբանական բարդ վիճակում՝ առաջարկում ենք անել մի բան, որն անելու հմտություն չունի, ու գործիքակազմն իրեն անծանոթ է: Այստեղ ստացված պատկերը ևս կարող է շփոթեցնող լինել. բարձր ինքնագնահատական ունեցող, ցածր ինքնագնահատական ունեցող, տարբեր բնավորություններ ունեցող մարդիկ գնահատման նույն պահանջներին կարող են տարբեր կերպ մոտենալ, հատկապես, նորից եմ շեշտում, երբ չունեն դրա հմտությունը. մենք չենք սովորեցրել ինչպես գնահատել:

Վերը նշված երկու դեպքերում էլ ծնողը դուրս է մնում՝ չի ներառվում ուսումնական գործընթացի կազմակերպման մեջ:

Հիմա անդրադառնանք գնահատանիշ ասվածին ու փորձենք հասկանալ, թե ինչ է տալիս այդ նիշն առաջին հերթին սովորողին՝ որպես առաջին շահառու, հետո՝ ուսուցչին, ծնողին:

Եկեք փաստենք, որ քիչ բան, կամ՝ ուսումնական գործընթացի բարելավմանը, սովորողի՝ իր սխալները տեսնել-ընկալելու, առողջ ու դրական ընկալման հետ քիչ կապ ունի:

Շատ ծնողներ միայն գնահատանիշ տեսնելիս են հիշում երեխայի ուսուցման գործընթացում ունեցած բացթողումների, թերացումների, հաջողությությունների մասին: Գնահատականի համար մրցավազք է սկսվում. մրցավազք, որ առավել ակնառու է դառնում քննական դասարաններում, քննություններին:

Երեխայի՝ դպրոցում ստացած հմտությունները, գիտելիքը, բացթողումները, բերվում-նեղացվում են մի գնահատանիշի մեջ: Ծնողներ կան, որ գնահատանիշը պատուհաս են դարձնում երեխայի համար, հաճախ՝ նաև դասավանդող ուսուցչի: Ոչ վերը նշածս, ոչ էլ այլ դեպքերում այդ գնահատանիշ ասվածը կրթության որակի բարձրացման, կազմակերպման գործում արդյունավետություն չի գրանցում:

Ինչ, քննությունից կամ տարեկան ամփոփման ժամանակ ցածր ստացած սովորողը սկսում է ավելի լա՞վ սովորել, տեսնում, գիտակցո՞ւմ է իր սխալները… Ծնողը տեսնում, ընդունում է իր երեխայի բացթողումները, օգնում, գործո՞ւն դառնում: Իհարկե, ոչ:

Ինչ անե՞լ. առաջարկում եմ փորձարկել գնահատման նոր՝ անգնահատանիշ համակարգ: Գնահատումը դարձնել ուսումնական նախագիծ, սովորել ու սովորեցնել սովորողին տեսնել բացթողումները, շտկելու հնարավորություն տալ, խրախուսման միջոցով առաջ մղել․ չընտրել հեշտ ճանապարհը՝ նշանակել որևէ նիշ ու մի կողմ անցնել։

21-րդ դարում, երբ սովորողն ազատ է ու ունի սեփական կարծիք, երբ գնահատականը պատժելու միջոց չէ, երբ ծնողը բազմազբաղ է, երբ ծնողական ժողովները վաղուց անցյալում են ու ծնողները հետզհետե օտարվում են կրթական գործընթացից, առաջարկում ենք գնահատման մի համակարգ, որն ունի մի շարք առավելություններ:

Նշենք մի քանի առավելություն, որոնք տեսանելի են այս պահին։

  • Սովորողը, ծնողը, ուսուցիչը չեն օտարվում գնահատման գործընթացից։
  • Գնահատումը դառնում է ուսումնական աշխատանք, որի նպատակը դարձյալ ուսուցումն է։
  • Չկա գնահատանիշ, չկա լարում և տարաձայնություն։
  • Չկա գնահատանիշ, չկա նաև դրա համար մրցավազք։
  • Սովորողը չի սովորում գնահատականի, այլոց ինչ-որ բան ապացուցելու համար։
  • Գնահատականի համար մղվող կուլիսային խոսակցությունները վերանում են։
  • Սովորողը սովորում է գնահատել իրեն՝ հիմնվելով ոչ թե իր հույզերի, պատկերացումների, երազանքների, այլ փաստերի հիման վրա։
  • Գնահատումը չի օտարվում կրթությունից. սովորողը սովորում է նաև գնահատել։
  • Գնահատելը կարևոր ուսումնական հմտություն է դառնում, որը շարունակ կատարելագործվում է։
  • Ուսուցիչը նույնպես չի օտարվում գնահատումից։
  • Գնահատումը միջոց չի դարձնում, գնահատումը դառնում է ուսուցում։
  • Ուսուցիչը միանձնյա որոշող չի դառնում՝ այսպիսով դառնալով գործընթացը ճիշտ կազմակերպող, գնահատել սովորեցնող։
  • Ծնողը ևս չի օտարվում գործընթացից՝ այս դեպքում դառնալով աջակից, շահառու, մասնակից։

Այս պահին տեսանելի թերություն։ Աշխատատար է։ Շատ ավելի հեշտ է ինչ-որ գնահատանիշ դնելը, ինչ-որ ձևով բանավոր հիմնավորելը կամ չհիմնավորելն ու առաջ անցնելը: Գնահատումն ուսումնական գործընթաց դարձնելն ու յուրաքանչյուր սովորողի, ծնողի հետ աշխատելը՝ դժվար, աշխատատար:

Այլ թերություններ չենք տեսնում. շատ բաներ պարզ կդառնան փորձարկումների, աշխատանքի ընթացքում:

Ի՞նչ ենք առաջարկում, ինչպես:

Ներկայացնում ենք ուսումնական գործընթացի մի քանի բաղադրիչներ, դրանց գնահատման և այդ գնահատման կազմակերպման մոդելներ։

  1. Ուսումնական պարապմունքի գնահատում 

Պարզաբանումներ

Սովորողի բլոգում տեղադրվում է ուսուցչի առաջարկած՝ օրվա, շաբաթվա, ամսվա աշխատակարգը, որից պարզ է դառնում ուսումնական պարապմունքի կազմակերպման ձևը, տեսակը, վայրը:

Ինչու է սա անհրաժեշտ, որպեսզի ուսուցիչն իր բլոգում արտացոլի դասարանում արված աշխատանքը, ծնողը հասկանա, տեսնի, թե իր երեխան դասարանում ինչ է անում։ Սովորողի գործունեությունը վերահսկելի է դառնում։

Ուսումնական տվյալ շրջանի համար ուսուցչի ներկայացրած աշխատակարգում արտացոլվում է գնահատման նախագիծը՝ իր բաղկացուցիչներով։

Գնահատումը՝ որպես ուսումնական նախագիծ, տարբերակն իր մեջ ներառում է ինքնաստուգում, ստուգում, բնութագիր, անդրադարձ արված աշխատանքին։

Գնահատման նախագծի մի տարբերակ․ առաջարկ։
Բացատրություն

  • Սովորողի բլոգի համապատասխան բաժնում (Գնահատում) հրապարակվում է պարապմունքների բովանդակությունը՝ հղումներ ուսուցչի բլոգից։
  • Պարապմունքների ընթացքում իր կատարած աշխատանքները կարող են շարունակվել տանը, լրացվել ավելի ուշ։
  • Սովորողը աշխատում է գնահատման նախագծի վրա՝ անդրադարձ կատարելով իր ամսվա աշխատանքին, փաստարկելով։
  • Ուսուցիչն իր բլոգում ամփոփում է նախագիծը՝ անդրադառնալով սովորողի կատարած աշխատանքին, դիտարկելով տրված պատասխանների համապատասխանությունը իրական աշխատանքին, ուշադրություն հրավիրելով թերացումների, հաջողությունների վրա, հաջորդ ամսվա աշխատանքի համար կոնկրետ առաջարկներ անելով։
  • Ուսուցչի դիտարկումներն ուղղված են լինում աշխատանքի գնահատմանը, օգնում սովորողին այլ աչքով նայել, անդրադառնալ արվածին, հետևություններ անել, առաջ գնալու ճանապարհներ են մատնանշվում։
  • Սովորողի աշխատանքը թվային գնահատում չի ստանում. բլոգում հրապարակված գնահատման նախագիծն արդեն արտացոլում է սովորողի կատարած աշխատանքը։
  • Գնահատման նախագիծը թվանշանային տեսք կարող է ստանալ անհրաժեշտության դեպքում։
  • Աշխատանքն իրականացվում է սովորողի բլոգում, ամփոփվում դասավանդողի բլոգում, որպեսզի բաց և տեսանելի լինի բոլորին, հնարավոր լինի լրացումներ անել։
  • Աշխատանքի հղումը տեղադրվում է գնահատման մատյանում։
  1. Ուսումնական նախագծի գնահատում

«Գնահատում» նախագիծն իրականացվում է յուրաքանչյուր ամբողջական նախագծի ավարտից հետո, կարող է իրականացվել նաև՝ որպես մի քանի կարճաժամկետ նախագծերի ամփոփում։

«Գնահատում» նախագիծն իրականացնող դասավանդողի ուսումնական ծանրաբեռնվածության մեջ հաշվարկվում է նաև նախագիծն իրականացնելու ժամանակը՝ ասենք՝ 4 ժամ։

Նախագծի առաջին մասը լրացնում է սովորողը, երկրորդ մասը՝ դասավանդողը։

Լրացնում է սովորողը։

  • Ուսումնական նախագծի (նախագծերի) հղումները՝ ուսուցչի բլոգից։
  • Նախագծի իրականացման վայրը (վայրերը)․
  • կաբինետում, լաբորատորիայում
  • կրթահամալիրի բացօթյա ուսումնական տարածքներում
  • քաղաքում՝ հաստատությունում, կազմակերպությունում, բացօթյա՝  այգիներում, պուրակներում, այլուր
  • հանրապետության, հանրապետությունից դուրս՝ կրթական հաստատությունում, պատմության, բնության հուշարձանի մոտ, ուսումնական նախագծով որոշված այլ տեղում։
  • Երևում է ուսումնական նախագծի ընթացքում սովորողի կատարած կոնկրետ աշխատանքը, որը պետք է ներառի․
  • նախագծի ընթացքում կատարված աշխատանքի բլոգային բոլոր հղումները
  • բանավոր քննարկումներից տեսահատվածներ, ձայնանյութեր, եթե դրանք առկա են, եթե ոչ՝ ամփոփ պատում, տեղեկույթ իր մասնակցության ձևի չափի մասին։
  • Ուսումնական նոր նախագծի ձևակերպում․ առաջարկում է սովորողը։
  • Ուսումնական նախագծերի կազմակերպմանը, բովանդակությանն ուղղված փաստարկված առաջարկներ։
  • Սովորողը իր ուսումնական բլոգում է տեղադրում ուսուցչի ամփոփումը, ծանոթանում, հարցերի դեպքում քննարկում ուսուցչի հետ։ Գրում իր դիտարկումները, եթե այդպիսիք առաջաջացել են։

Լրացնում է դասավանդողը։

  • Ծանոթանում սովորողի կատարած նախագծային աշխատանքին
  • Յուրաքանչյուր կետի կողքին գրում իր դիտարկումները․ առարկություններ, առաջարկներ, լրացումներ անում։
  • Ամփոփում՝ ամփոփումը տեղադրելով իր բլոգում։ Ամփոփման համար պարտադիր է․
  • սովորողի անուն ազգանունը, նախագծի հղումը
  • սովորողի իրականացրած նախագծի մասին ուսուցչի դիտարկումները
  • հիմնական սխալները, բացթողումները
  • ինչի վրա սովորողն ուշադրություն դարձնի
  • առաջարկներ
  • լրացումներ
  • դիտողությունններ, խրախուսում
  • հաջորդ նախագծային գործունեությանն ուղղված ցուցումներ, առաջարկներ
  • սովորողի առաջարկած նախագծի ուսումնասիրություն, դրա լավացմանն ուղղված առաջարկներ
  • Այլ։
  1. Ուսումնական գործունեության գնահատում ամփոփում ենք ուսումնական գործունեության մի շրջան։

Գնահատում են ծնողն ու սովորողը, ամփոփում՝ ուսուցիչը։

«Գնահատում» նախագիծն իրականացնող դասավանդողի ուսումնական ծանրաբեռնվածության մեջ հաշվարկվում է նախագիծն իրականացնելու ժամանակը՝ ասենք՝ 4 ժամ։

Ամփոփիչ նախագիծն իրականացվում է յուրաքանչյուր ուսումնական շրջանի ավարտին նախորդող շաբաթվա ընթացքում։

Նախագիծն համագործակցային է՝ ընտանեկան-դպրոցական է, իրականացնում են սովորողն ու ծնողը, ուսուցիչը։

Սովորողը բլոգի համապատասխան էջում է հավաքում տվյալ ուսումնական շրջանում «Գնահատում» նախագծով իրականացրած աշխատանքները։

Ծնողը (խնամակալը) ծանոթանում է իր երեխայի կատարած աշխատանքին։

Ծնողը սովորողի հետ կամ մենակ գնահատում է իր երեխայի աշխատանքը՝ ամփոփիչ տեքստում նշելով բացթողումները, հաջողված հատվածները, առաջընթացը, լրացումները, ձեռքբերումները, այլ։

Եթե սովորողի ծնողը, տարբեր պատճառներով, չի կատարում այս աշխատանքը, այն կատարում է սովորողը։

Ուսուցիչը՝

  • ծանոթանում է ընտանեկան նախագծին.
  • հղումը տեղադրում իր բլոգում.
  • անում համապատասխան դիտարկումներ՝ առաջարկներ, լրացումներ, անհամաձայնություն, սովորողի հաջողության մատնանշում, այլ։
Համար: 
  • Deutsch
  • 日本語
  • Հայերեն
  • English
  • Georgian
  • Русский