Հեռավար ուսուցման գործիքներից. առարկայական ֆլեշմոբ

Առարկայական ֆլեշմոբը «Իմացումի հրճվանք» ծրագրում

Կրթահամալիրում ֆլեշմոբների կազմակերպումը «Մխիթար Սեբաստացի» մեկնարկել է 2016-2017 ուսումնական տարվանից։ Յուրաքանչյուր առարկայից ամիսը մեկ անգամ իրականացվում են ֆլեշմոբներ։ Առաջադրանքները տեղադրվում են մասնախմբի, դպրոցի կայքում, և երեկոյան 19:00 տրվում է ֆլեշմոբների մեկնարկը։ Սովորողները ֆլեշմոբներին մասնակցում են տնից, ընտանիքի հետ միասին, քանի որ ֆլեշմոբների նպատակը ոչ թե սովորողների գիտելիների, կարողությունների ու հմտությունների ստուգումն է, այլ սովորողներին տվյալ առարկայով հետաքրքրելը։

Տարրական դասարանների սովորողների մասով ուսումնառության գործընթացին ընտանիքի ներգրավումը միշտ դրական, ոգևորիչ ազդեցություն է ունենում սովորողի սովորելու մոտիվացիայի վրա։ Մայրիկի, հայրիկի, տատիկի կամ պապիկի հետ միասին առաջադրանքներ կատարելը, խնդիրներ լուծելը 6-8 տարեկան սովորողներին անչափ ոգևորում է։

Եթե սովորողների համար ֆլեշմոբները առարկան սիրելու, առարկայով հետաքրքրվելու խթան են, ապա դասավանդողների համար ֆլեշմոբների առաջադրանքների կազմումը ուղղված է մասնագիտական զարգացմանը։

Չնայած ֆլեշմոբների ընդհանուր մոտեցմանը, առարկայական ֆլեշմոբների առաջադրանքների մշակումը, դասավանդողների հետ աշխատանքի կազմակերպումն ունեն իրենց առանձնահատկությունները։

Ե՛վ մայրենի լեզվի, և՛ մաթեմատիկայի դեպքում առաջադրանքերը կազմում են դասվարները։ Առաջադրանքները հեղինակային են, քանի որ դրանց բովանդակությունը համապատասխանեցվում է կրթահամալիրի ուսումնական օրացույցով հաստատաված ուսումնական նախագծերի բովանդակությանը։ Ուստի, դասվարները, բացի նոր առաջադրանքներ հորինելուց, ուսումնասիրում են տարբեր կայքեր, ուսումնական ռեսուրսներ, ծանոթանում առաջադրանքների տեսակներին, ապա վերցնելով որաշակի կառույցներ՝ կազմում են նոր բովանդակությամբ նոր առաջադրանքներ։

Մայրենի լեզվի ֆլեշմոբ

Կազմակերպումը

Մայրենիի ֆլեշմոբի առաջադրանքները մինչև 2019 թվականը կազմվում էին մեկ տարբերակով (1-ին մակարդակ)՝ 6-8 տարեկան սովորողների համար։

Սակայն, սովորողների մասնակցության վիճակագրությունը ցույց տվեց, որ 6 տարեկան սովորողները չեն մասնակցում ֆլեշմոբին, քանի որ առաջադրանքները կատարելու համար պետք է կարողանան կարդալ և գրել։

2019 թվականից առաջադրանքները կազմվեցին երկու մակարդակով (5-6 տարեկանների համար՝ 1-ին մակարդակ, 2-3-րդ դասարանցիների համար՝ 2-րդ մակարդակ)։ Հոկտեմբերից սկսած՝ 5-6 տարեկան սովորողների մի մասն ընտանիքի հետ սկսեց մասնակցել ֆլեշոբերին։

Առաջադրանքները

5-6 տարեկաններին յուրաքանչյուր ամիս տրվում է մեկ առաջադրանք, որը կատարելու համար պետք է ընտանիքի անդամների մասնակցությունը՝ որոշ դեպքերում որպես օպերատոր, քանի որ աշխատանքը պետք է ներակայացնել տեսանյութով, իսկ որոշ դեպքերում՝ որպես խաղընկեր, օրինակ՝ «Լինում է, չի լինում» ֆլեշմոբները, երբ սովորողն ընտանիքի անդամների հետ պետք է ներկայացնի, բեմադրի իր իմացած հեքիանթերից մեկը։

2-3-րդ դասարանների համար առաջադրանքներ տասն են, սակայն, պարտադիր չէ բոլոր առաջադրանքների կատարումը։ Առաջադրանքները հիմնականում այնպիսին են, որ սովորողները կարողանան ինքնուրույն կատարել։

Քանի որ առաջադրանքները կազմվում են կրթահամալիրի ուսումնական օրացույցով նախատեսված նախագծերի թեմաների շրջանակներում, սովորողների համար դրանք դասարանում կատարվածի շարունակությունն ու ամփոփումն են դառնում։

Առաջադրանքների մի մասն ուղղված է ընթերցողական նախագծերի ամփոփմանը։ Օրինակ՝

  • Թվարկված հերոսները ո՞ր հեքիաթից են։
  • Բանաստեղծությունների տողերը խառնվել են։ Հավաքի՛ր։
  • Հեքիաթները խառնվել են։ Առանձնացրո՛ւ։

Ներառվում են առաջադրանքներ, որոնք ուղղված են ստեղծագործական երևակայության զարգացմանը ( ռոդարիական հնարների կիրառմամբ)։

  • Տարբեր հեքիաթների հերոսներին հավաքի՛ր իրար գլխի և նոր հեքիաթ հորինի՛ր։
  • Ի՞նչ կլիներ, եթե Հուռին լիներ Սուտլիկ, իսկ Որսկանը՝անբան ․․․
  • Ի՞նչ կլիներ, եթե նարինջ դառնայիր կամ հայտնվեիր լուցկու տուփի մեջ․․․
  • Պատկերացրո՛ւ, որ հանդիպել ես այլմոլորակայինի։ Բացատրի՛ր նրանք, թե ինչ բան է համակարգիչը։

Որոշ առաջադրանքներ էլ ուղղված են լեզվամտածողության ու տրամաբանության զարգացմանը։ Դրանք հիմնականում բառախաղերն են։ Օրինակ՝

  • Մեկական տառ փոխելով՝ շարունակի՛ր բառաշղթան․ տատ – տար – տուր ․․․
  • Կռահի՛ր օրինաչափությունը և գրի՛ր պակասող բառը․ տատիկ – տիկնիկ, գաթա-թակարդ ․․․
  • Օդանավակայան բառի տառերով քանի՞ բառ կկազմես։
  • Գուշակի՛ր գաղտնագրված բառը․ այբտյունայբմեն։

Ինչպես նշել էի սկզբում, առաջադրանքները կազմում են կրթահամալիրի դասվարները, և այս աշխատանքը նրանց համար մասնագիտական զարգացմանն ուղղված ևս մեկ քայլ է։ Յուրաքանչյուր ամիս «Իմացումի հրճվանք» լաբորատորիայի ղեկավարի համակարգմամբ երկու դասվար ստանձնում են առաջադրանքների կազմումը։ Հիմնականում ընտրվում են մեկ փորձառու և մեկ սկսնակ դասվար, որպեսզի առաջադրանքների կազմման ընթացքում նրանք կարողանան իրար օգնել, իրարից սովորել։ Պարզ է, որ առաջադրանքների բնույթին ներկայացվող պահանջները բխում են կրթահամալիրի մանկավարժական մոտեցումներից և սկզբունքերից, ուստի այստեղ փորձառու դասվարն իր սկսնակ գործընկերոջը բնական-ստեղծագործական աշխատանքի ընթացքում կարող է օգտակար լինել նաև որպես մենթոր ուսուցիչ։

Առաջադրանքները կազմելուց հետո քննարկվում, լրամշակվում են «Իմացումի հրճվանք» լաբորատորիայի ղեկավարի հետ, տեղադրվում Google ձևանմուշում։

Ամբողջական տարբերակը ներկայացվում է քննարման նաև «Մայրենի խոսքի մշակույթի» լաբորատորիայի ղեկավարին, հայոց լեզվի մասնագետներին։

Մինչ 2019-2020 ուսումնական տարին, առաջադրանքների կատարման վերջնաժամկետն ավարտվում էր տվյալ օրվա վերջին, սակայն, հետո վերջնաժամկետը երկարաձգվեց մեկ շաբաթով, և սովորողները առաջադրանքերը սկսեցին կատարել նաև դպրոցում՝ մայրենիի պարապմունքների ժամանակ, երկարացված օրվա ընթացքում։

Առաջադրանքների ստուգման կարգում նույնպես վերջին տարում փոփոխություն եղավ։ Մինչ այդ առաջադրանքները ստուգում էին առաջադրանքներ կազմողները, սակայն, հետո որոշվեց, որ յուրաքանչյուր դասվար ստուգի իր սովորողների աշխատանքները։ Այսպիսով, դասվարից չի օտարվի սովորողի ֆլեշմոբներին մասնակցության գործոնը, և առաջադրանքերի քննարկումն ավելի կենդանի և ուրախ կլինի, քանի որ այն կարող են անել դասարանում՝ ընկերների հետ։

Ստորև՝ 2019-2020 ուստարվա ֆլեշմոբների առաջադրանքները.

Մաթեմատիկայի ֆլեշմոբ

Կազմակերպումը

Մաթեմատիկայի ֆլեշմոբի առաջադրանքները կազմվում են մեկ տարբերակով (1-ին մակարդակ), առաջարկվում 1-3-րդ դասարանների սովորողներին։ Սակայն, երբեմն մաթեմատիկայի դասվանդողների պահանջով ֆլեշմոբին մասնակցում են նաև 4-րդ, 5-րդ, 7-րդ, նույնիսկ 10-րդ դասարանի սովորողներ, երբեմն նաև դասավանդողներ, ծնողներ։

Ինչպես մայրենիի, այնպես էլ մաթեմատիկայի ֆլեշմոբի դեպքում դասվարները խնդիրները կազմում են կրթահամալիրի ուսումնական օրացույցով նախատեսված նախագծերի թեմաների շրջանակներում։

2017 թվականի սեպտեմբերից սկսած՝ փորձել ենք բացառել որևէ ձեռնարկից խնդրի պատճենումը։ Վերցրել ենք հետաքրքիր խնդիրների տեսակները, ձևափոխել բովանդակությունը, հորինել նոր խնդիրներ։

Փորձել ենք բացառել նաև ստանդարտ լուծումներ ունեցող խնդիրները։

Մաթեմատիկայի ֆլեշմոբի կատարմանը նույնպես հատկացվում է մի քանի օր։ Ի տարբերություն մայրենիի, մաթեմատիկայի ֆլեշմոբին ընտանիքի օգնության կարիքը հաճախ է զգացվում, քանի որ խնդիրները դասագրքային ստանդարտ լուծումներ չեն պահանջում։

Օրինակ՝

  • Քանի՞ տարբեր տառ կա «Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր» արտահայտության մեջ։
  • Առցանց ուսուցմանը երկուշաբթի մասնակցեց մասնակցեց 11 տղա և 5 աղջիկ: Երեքշաբթի միացավ մեկ տղա և երեք աղջիկ: Եվ այդպես ամեն օր։ Շաբաթվա ո՞րերորդ օրը տղաների և աղջիկների քանակը կհավասարվի:
  • Զատկի օրը Ռուբենը, Էրիկը, և Արամը ձվակռիվ խաղացին: Այնպես եղավ, որ ամեն տղա խաղաց երկու հոգու հետ: Ընդամենը քանի՞ խաղ խաղացին տղաները:
  • Զամբյուղում կան 7 կարմիր, 5 դեղին, 9 կանաչ ձվիկներ։ Առանց նայելու քանի՞ ձվիկ պետք է վերցնել, որ գոնե 1 դեղին ձու դուրս գա։

Խնդիրները կազմելուց հետո քննարկվում, լրամշակվում են «Իմացումի հրճվանք» լաբորատորիայի ղեկավարի հետ։ Ամբողջական տարբերակը ներկայացվում է քննարկման նաև մաթեմատիկայի լաբորատորիայի ղեկավարին, մաթեմատիկայի դասավանդողներից՝ ֆլեշմոբով հետաքրքրվող մասնագետներին։

Խնդիրների պատասխանները և լուծումները հրապարակվում են emath.mskh.am ենթակայքում, որից հետո յուրաքանչյուր դասվար տվյալներն ուղարկում է իր սովորողներին, որպեսզի վերջինս ընտանիքի անդամների հետ ստուգի ինքն իրեն։ Կան դասվարներ, որոնք մաթեմատիկայի պարապմունքի ընթացքում խնդիրների լուծմանը ժամանակ են տրամադրում, սովորողների խմբով կրկին լուծում։

2019 թվականի սեպտեմբերից սկսած՝ Գևորգ Հակոբյանի նախաձեռնությամբ, դասվարները մշակում են խնդիրների լուծումները նաև տեքստային տարբերակով՝ ներկայացնելով սեփական փորձը։ Դասվարները կենդանի պատումով մեկական խնդրի լուծում են ներկայացնում՝ կոնկետ իրենց դասարանում փորձակելուց հետո։ Այս ռեսուրսը կարող է արժեքավոր ձեռնարկ դառնալ մաթեմատիկա դասավանդողների համար։

Ստորև՝ 2019-2020 ուստարվա մաթեմատիկայի ֆլեշմոբի առաջադրանքները (առաջին մակարդակ).

Բացի մաթեմատիկայից և մայրենից, տարրական դասարանների սովորողները մասնակցում են նաև օտար լեզուների, շախմատի ֆլեշմոբներին։

Սովորողների մասնակցությունը ֆլեշմոբներին, առավել ևս բոլորին, պարտադիր չէ։ Իրենք են որոշում՝ մասնակցե՞լ, թե՞ ոչ, կամ ո՞ր առարկայից մասնակցել։ Այստեղ կարևոր նշանակություն ունի երեխայի հետաքրքրվածությունն առարկայով, նախասիրությունները, ընտանիքի դերը, ինչպես նաև սովորողի դասվարի, դասավանդողների վերաբերմունքը և արձագանքը՝ սովորողներին ֆլեշմոբի կամ նախորդող օրը հիշեցնելը, ապա առաջադրանքների քննարկումը։

Ֆլեշմոբներին կրթահամալիրի սովորողների մասնակցությունը կարևոր է նրանց զարգացման, ինքնակրթության հմտություններ ձեռք բերելու համար։

Պակաս կարևոր չէ սովորողների մասնակցության ակտիվությամբ առաջադրանքների որակը գնահատելու գործոնը։ Յուրաքանչյուր ամիս ֆլեշմոբների առաջադրանքների տեսքով ստեղծվում են նոր ուսումնական ռեսուրսներ, և որպես արտադրանք, դրանց պահանջարկը նաև գնահատական է։

Ստորև փոքրիկ վերլուծություն ենք ներկայացնում ֆլեշմոբներին սովորողների մասնակցության վիճակագրության վերաբերյալ։

2019-2020 ուսումնական տարի (սեպտեմբեր – փետրվար)

Մայրենի 
5-6 տարեկաններ

5-6 տարեկաններ

Արևելյան դպրոց

Արևմտյան դպրոց

Հյուսիսային դպրոց

Հարավային դպրոց

Սովորողը չի նշել դպրոցը

Ընդամենը

նոյեմբեր

0

0

8

4

3

15

դեկտեմբեր

9

7

27

7

0

50

հունվար

8

2

0

13

0

23

փետրվար

2

0

0

6

0

8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-3-րդ դասարաններ

2-3-րդ դասարաններ

Ընդամենը

Արևելյան դպրոց

Արևմտյան դպրոց

Հյուսիսային դպրոց

Հարավային դպրոց

Սովորողը չի նշել դպրոցը կամ դասարանը

սեպտեմբեր

123 հոգի

24

10

27

27

35

հոկտեմբեր

94 հոգի

40

16

19

19

0

նոյեմբեր

41 հոգի

16

2

12

10

1

դեկտեմբեր

136 հոգի

46

23

35

22

0

հունվար

156 հոգի

35

19

57

43

2

փետրվար

53 հոգի

25

0

11

17

 

Մաթեմատիկա
1-3-րդ դասարաններ

 

Ընդամենը

Առաջին դասարան

Երկրորդ դասարան

Երրորդ դասարան

 Այլ դասարանների սովորողներ

Մասնակցությունն ըստ օրերի

հոկտեմբեր

144

8

48

60

28

54 – նույն օրը

90 - հաջորդ հինգ օրերին

նոյեմբեր

250

38

68

73

71

58 – նույն օրը

192 -  հաջորդ օրերին

դեկտեմբեր

152

14

26

37

39

62 – նույն օրը

90 – հաջորդ օրերին

հունվար

402

34

124

98

124

123 – նույն օրը

279 – հաջորդ օրերին

փետրվար

304

25

119

75

85

74 – նույն օրը

230 – հաջորդ օրերին

Անգլերեն
2-3-րդ դասարաններ

Վիճակագրությունը ներկայացրել, պարզաբանել է Յուրա Գանջալյանը։
Առաջադրանքները կազմում են դպրոց-պարտեզների դասավանդողները ըստ մեր ընդունած հաղորդակցական լեզուն զարգացնող սկզբունքների: Առաջադրանքները ստուգում են այն դասավանդողները, որ կազմել են դրանք: Կատարած սխալները սովորողին բացատրում է իր դասավանդող ուսուցիչը:

 

Արևելյան դպրոց

Արևմտյան դպրոց

Հյուսիսային դպրոց

Հարավային դպրոց

սեպտեմբեր

38

34

28

30

հոկտեմբեր

30

23

30

19

նոյեմբեր

56

12

12

-

դեկտեմբեր

28

13

9

29

հունվար

47

38

26

34

փետրվար

30

25

20

24

Ռուսերեն
2-3-րդ դասարաններ

Վիճակագրությունը ներկայացրել է ռուսերենի դասավանդող Դիանա Ղազարյանը։

 

Արևելյան դպրոց

Արևմտյան դպրոց

Հյուսիսային դպրոց

Հարավային դպրոց

սեպտեմբեր

2

30

15

4

հոկտեմբեր

4

22

19

34

նոյեմբեր

4

32

19

35

դեկտեմբեր

27

19

3

44

հունվար

71

42

-

44

փետրվար

4

24

32

42

Շախմատ

Վիճակագրությունը ներկայացրել, պարզաբանել է շախմատի դասավանդող Առնոլդ Միքայելյանը։
Շախմատի ամենամսյա ֆլեշմոբը ուսուցման մի մաս է կազմում, որին մասնակցում են հիմնականում շախմատով լրջորեն զբաղվող երեխաները և շախմատասեր ծնողները։ Ֆլեշմոբը ընտանեկան է, այն չի պարտադրվում, կրթահամալիրի դպրոցներում ընդհանուր առմամբ նույնիսկ առանձնապես չի էլ խրախուսվում, մասնակցում են միայն նրանք որ ցանկություն ունեն, սիրում են շախմատը, խնդիրները, տրամաբանական առաջադրանքները և դա անում են մեծ հաճույքով։
Ֆլեշմոբի Ա մակարդակը ամբողջությամբ իմ կազմած խնդիրներն ու առաջադրանքներն են, իսկ Բ մակարդակում լինում են խնդիրներ նաև գրքերից։

 

Արևելյան դպրոց

Արևմտյան դպրոց

Հարավային դպրոց

Հյուսիսային դպրոց

Այլ դպրոցներ

սեպտեմբեր

10

7

4

8

10

հոկտեմբեր

13

9

5

6

15

նոյեմբեր

14

8

7

10

12

դեկտեմբեր

6

4

4

5

8

հունվար

15

7

9

9

12

փետրվար

12

5

7

13

11

 

  • Deutsch
  • 日本語
  • Հայերեն
  • English
  • Georgian
  • Русский